Medicijngroep 1: Levodopa

Er zijn verschillende manieren om Levodopa te gebruiken. De verschillende vormen verschillen in werkingssnelheid en dosering. Er zijn langzame, gewone en snel werkende soorten. Levodopa wordt onder de volgende merknamen voorgeschreven:

  • Sinemet (combinatie van Levodopa met Carbidopa);
  • Sinemet CR (Sinemet met langzame afgifte);
  • Madopar (combinatie van Levodopa met Benserazide);
  • Madopar HBS (Madopar met langzame afgifte);
  • Madopar Dispers (Madopar met snelle afgifte);
  • Stalevo (combinatie van sinemet en comtan);
  • Duodopa (continue afgifte van Levodopa dmv een pomp).

Hoe werkt Levodopa?

Levodopa is een stof die in de hersenen wordt omgezet in Dopamine. Dopamine is een stof die prikkels doorgeeft die onder andere nodig zijn om bewegingen soepel te laten verlopen.

De ziekte van Parkinson veroorzaakt een tekort aan Dopamine in bepaalde gedeelten van uw hersenen. De Levodopa vervangt de Dopamine die u zelf in de hersenen aanmaakt of vult deze aan. De combinaties met Carbidopa of Benserazide zorgen ervoor dat Levodopa niet wordt afgebroken in het lichaam. Hierdoor komt de Dopamine alleen in de hersenen vrij.

Wanneer krijgt u welke Levodopa voorgeschreven?

Welk medicijn u krijgt voorgeschreven, hangt af van uw klachten. Levodopa met gereguleerde (langzame) afgifte kunnen we geven als u veel last heeft van ‘overbeweeglijkheid’ (teveel bewegen).

Levodopa met versnelde afgifte kunnen we voorschrijven om u snel op gang te helpen, bijvoorbeeld als u last heeft van ochtendstijfheid. Als u wat langer ziek bent, kan de werking van Levodopa steeds onvoorspelbaarder worden. Hierdoor ontstaan er ‘on/off’ klachten of overbeweeglijkheid. Bij on/off klachten raken de medicijnen snel uitgewerkt. ‘On’ is de periode dat het bewegen soepel gaat, na de inname van medicijnen. Bij ‘off’ raken de medicijnen uitgewerkt. Bewegen gaat dan moeilijk. Ook kunt u last krijgen van angsten en soms paniekaanvallen. Als u last krijgt van overbeweeglijkheid of on/off klachten, kunt u ze met uw neuroloog bespreken. Dan kan hij ervoor kiezen om in overleg met u de medicatie aan te passen.

Beginnen met Levodopa

De dosering wordt geleidelijk opgebouwd. Meestal is eerst driemaal daags doseren voldoende, namelijk ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds. Frequenter over de dag doseren gebeurt alleen na langdurig gebruik van Levodopa en altijd in overleg met uw neuroloog. U kunt de medicijnen het beste een half uur voor de maaltijd of één uur na de maaltijd innemen.

Elke dosisverhoging werkt niet meteen, maar wordt pas goed duidelijk na ongeveer 2 tot 3 weken. Van een goed effect is sprake als u:

  • Uw werkzaamheden weer zelfstandig kunt uitvoeren;
  • Uw hobby’s weer kunt uitoefenen;
  • Voldoende vertrouwen heeft in uw mobiliteit (bijvoorbeeld om ergens naar toe lopen).

Het is niet mogelijk om de verschijnselen van de Parkinson helemaal te onderdrukken.

In eerste instantie neemt u tabletten van 62.5 mg. Als u klaar bent met het opbouwschema kan, in overleg met de neuroloog, gekeken worden of u ook tabletten van een grotere sterkte kunt gebruiken (bijvoorbeeld 2 tabletten van 62,5 mg vervangen door 1 tablet van 125 mg).

Bij onvoldoende effect of bijwerkingen moet u de medicatie nooit abrupt staken, maar ook weer geleidelijk afbouwen. Voor eventuele vragen moet u in eerste instantie contact opnemen met de Parkinsonverpleegkundige van de polikliniek.

Het innemen van Levodopa

Medicatie innemen: een half uur vóór de maaltijd of één uur na de maaltijd. Let op: Dit staat niet in de bijsluiter! Neem de tabletten in met water of eventueel met voeding die weinig eiwitten bevat, bijvoorbeeld brood met jam of appelmoes. Niet met zuivelproducten innemen.

Madopar Dispers tabletten (met snelle afgifte) kunt u het beste oplossen in (kraan)water of vruchtensap (geen grapefruit) en pas daarna innemen. Eventueel kunt u koolzuurhoudend bronwater gebruiken.

Bijwerkingen

Levodopa kan bijwerkingen geven. Voorbeelden hiervan zijn overtollige bewegingen, levendige dromen, hallucinaties, misselijkheid en sufheid.