Neuropsychologische onderzoek

De neuropsycholoog bestudeert de relatie tussen uw gedrag en de werking van uw hersenen. Hij of zij kan door middel van psychologisch onderzoek vaststellen welke gevolgen een hersenbeschadiging (bijvoorbeeld een val op het hoofd) of hersenaandoening (bijvoorbeeld dementie) heeft voor uw dagelijks leven. Of andersom: wanneer u moeite heeft met bepaalde dingen in het dagelijks leven, kan de neuropsycholoog nagaan of dit verklaarbaar is uit een beschadiging of aandoening in uw hersenen.

Mogelijke gevolgen van een hersenbeschadiging

Een hersenbeschadiging kan ontstaan als gevolg van een ongeval (traumatisch hersenletsel), een beroerte (infarct of bloeding), een ziekte (infectie, tumor, vergiftiging), een aangeboren afwijking of andere neurologische ziektebeelden zoals dementie. Ook bij bepaalde psychiatrische ziektebeelden is sprake van een hersenaandoening.

Een hersenbeschadiging kan, naast lichamelijke gevolgen ook gevolgen hebben op het gebied van:

  • Het cognitief functioneren: zoals stoornissen in aandacht, geheugen, waarneming, taal, denken, tempo en uitvoeren van handelingen;
  • Gedrag en emoties: stoornissen zoals initiatiefverlies, verminderde sociale vaardigheden, agressiviteit, angst, depressiviteit, prikkelbaarheid en persoonlijkheidsveranderingen.

Deze stoornissen kunnen gevolgen hebben voor het dagelijks leven. Bij volwassenen kan dit invloed hebben op werkprestaties, het uitvoeren van hobby’s en ook op sociale relaties (bijvoorbeeld binnen het gezin en met collega’s). Als er een vermoeden is van een hersenbeschadiging wordt vaak een neuropsychologisch onderzoek aangevraagd.

Wat is een neuropsychologisch onderzoek

Bij een neuropsychologisch onderzoek brengen we eerst uw klachten in kaart door middel van een gesprek. Voor dit gesprek worden uw partner en/of volwassen kinderen ook uitgenodigd. Vervolgens nemen we een aantal tests en vaak ook vragenlijsten bij u af, door een psychologisch psychodiagnostisch werkende. Tijdens het afnemen van de tests kunnen uw partner en/of kinderen niet aanwezig zijn.

De tests meten onder andere de intelligentie, geheugen, concentratievermogen, werktempo, waarneming, taal en spraak, ruimtelijk inzicht en planning. Welke tests worden afgenomen is afhankelijk van de vraagstelling. De vragenlijsten worden vaak afgenomen om uw klachten goed in kaart te brengen (bijvoorbeeld klachten over pijn of somberheid) of meer te weten te komen over u als persoon (persoonlijkheidskenmerken).

De tests en eventuele vragenlijsten worden afgenomen aan een tafel. De tests doen geen pijn en er wordt geen gebruik gemaakt van spuiten of elektrodes. Een neuropsychologisch onderzoek neemt een halve dag in beslag.

Het kan zijn dat het onderzoek niet in één keer maar in meerdere keren wordt afgenomen. Dit is bijvoorbeeld het geval als u snel vermoeid bent.

Na het onderzoek werken we de testresultaten en de vragenlijsten uit. Dit neemt enige tijd. De psycholoog brengt de verwijzend specialist op de hoogte van de uitslag van uw onderzoek. De resultaten worden door de klinisch geriater met u besproken.

Voorbeelden van neuropsychologisch onderzoek

Hieronder geven wij u enkele voorbeelden van mogelijkheden van een neuropsychologisch onderzoek:

  • U heeft een herseninfarct gehad. De psycholoog kan onderzoeken of er ook cognitieve stoornissen zoals geheugen-, aandachts- of concentratieproblemen voorkomen. Tenslotte kan de neuropsycholoog u en uw familie adviseren hoe jullie het beste kunnen omgaan met uw beperkingen;
  • U heeft een jaar geleden een auto-ongeluk gehad met daardoor een zware hersenschudding. Nu kunt u uw werk niet meer aan. De neuropsycholoog kan onderzoeken of dit een gevolg is van het ongeluk of dat er andere factoren (ook) een rol spelen, zoals bijvoorbeeld overspannenheid door een te grote werkdruk. Ook kunt u advies krijgen over werkaanpassing of werkhervatting;
  • U kon zich altijd prima zelfstandig redden maar begint langzamerhand van alles te vergeten. Met neuropsychologisch onderzoek kunnen we uitzoeken of dit beeld past bij beginnende dementie en hoe uw naaste omgeving daar het beste mee kan omgaan.

Hoe worden de onderzoeksbevindingen gebruikt

Hoe de bevindingen van het neuropsychologisch onderzoek gebruikt worden, hangt af van de vraagstelling van het onderzoek. De bevindingen kunnen bijvoorbeeld een diagnose bevestigen of ondersteunen.

De onderzoeksresultaten geven gewoonlijk een profiel van uw sterke en zwakkere kanten. Dit profiel is nodig voor het plannen van de behandeling of begeleiding of bijvoorbeeld voor het vinden van een revalidatie- of woonsetting. Met behulp van uw sterke kanten kunnen we bekijken welke compensatiemogelijkheden er zijn en wat de meest geschikte aanpak is in uw dagelijks leven.

De bevindingen van neuropsychologisch onderzoek zijn vaak ook belangrijk voor therapieën zoals fysio- en ergotherapie. Het is mogelijk dat u herhaaldelijk wordt onderzocht om te zien of er een verandering is opgetreden, bijvoorbeeld een verbetering door een behandeling (of verergering door het ziekteproces).

Vertrouwelijke informatie

De psycholoog en de psychodiagnostisch werkende hebben een beroepsgeheim.Vertrouwelijke informatie wordt voor zover van belang voor de hulpverlening, gerapporteerd aan de direct bij de behandeling betrokken ziekenhuismedewerkers.Informatieverstrekking aan andere instanties of hulpverleners buiten het ziekenhuis vindt alleen plaats na uw schriftelijke toestemming.

Inzagerecht

U heeft recht op inzage van de rapportage van onderzoek of behandeling en recht op aanpassing of vernietiging van gegevens. Als u dit wenst, kunt u contact opnemen met de psycholoog en deze zal dan het dossier met u doornemen. Het dossier wordt 15 jaar na de laatste behandeling vernietigd.

Kwaliteitsbewaking

De psycholoog streeft naar een zo goed mogelijke dienstverlening. Als er zaken zijn die u niet begrijpt of waar u ontevreden over bent, zal de psycholoog deze graag met u bespreken. Mocht dit niet tot een oplossing leiden dan kunt u zich wenden tot de klachtenbehandelaar van het ziekenhuis.

De psychologen werkzaam in Tjongerschans zijn aangesloten bij het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) en moeten zich daarmee aan een gedragscode houden. Als u hierover meer wilt weten kunt u contact opnemen met het:

Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)

Postbus 9921

1006 AP Amsterdam

Telefoonnummer 020 4106222

Op de beroepsuitoefening van de psychologen is het tuchtrecht van de wet BIG van toepassing.