Orgaan- en weefseldonatie

9 september 2020

“Maak je wensen bespreekbaar”

Op 1 juli 2020 is de donorwet veranderd. Met deze wet komt iedereen in Nederland vanaf 18 jaar in het Donorregister. In het Donorregister vul je in of je na je overlijden wel of geen organen en weefsels aan een patiënt wilt geven. Bij een orgaan- of weefseldonatie komt veel kijken. Dat kunnen Albertha Dijkstra en Marijke van der Molen, beide verpleegkundige op de Intensive Care en hartbewaking in ziekenhuis Tjongerschans, beamen.

Naast hun reguliere werk als verpleegkundige, zijn Albertha en Marijke donatiecoördinatoren in het ziekenhuis. “Omdat we meestal spreken van orgaandonatie, weten mensen vaak niet dat je niet alleen organen kunt doneren zoals nieren of het hart, maar ook weefsels zoals huid en oogweefsel”, vertelt Albertha. Patiënten die bijvoorbeeld op de wachtlijst staan voor een hoornvliestransplantatie zijn afhankelijk van deze donoren. “Gemiddeld komt een weefseldonatie ongeveer vijftien keer per jaar voor in Tjongerschans. Orgaandonatie zien we gemiddeld maar één keer per jaar in ons ziekenhuis.” Marijke voegt hieraan toe: “De kans dat je zelf op de wachtlijst komt te staan voor een orgaan of weefsel is groter dan de kans dat je iets kunt doneren.”

Organen in optimale conditie

Alleen patiënten die op de Intensive Care (IC) aan de beademing liggen, komen in aanmerking voor orgaandonatie. Als herstel van de patiënt niet meer mogelijk is, dan pas komt donatie om de hoek kijken. Albertha: “Een patiënt kan alleen doneren als er geen contra-indicaties zijn. Recente chemotherapie en COVID-19 zijn voorbeelden van contra-indicaties. Voor ontvangers is het ontzettend belangrijk dat zij organen en weefsels krijgen die in optimale conditie zijn. Iemand waarbij net longkanker is geconstateerd en daarvoor nog niet is behandeld, kan zijn longen niet doneren. Helaas komt een patiënt niet voor niets op de IC terecht. De gezondheidstoestand is vaak kritiek, waardoor organen te slecht kunnen zijn om in aanmerking te komen voor donatie. Het komt mede daardoor niet vaak voor dat een orgaan kan worden gedoneerd.” In ziekenhuis Tjongerschans vinden geen orgaan- of weefseltransplantaties plaats. Dat gebeurt alleen in de transplantatiecentra.

Maak orgaandonatie bespreekbaar

Op het moment van overlijden kijkt de arts welke keus de patiënt heeft vastgelegd in het Donorregister. “Voorheen was dat niet altijd bekend, en was het aan de nabestaanden om daar een keuze in te maken. We zijn daarom ontzettend blij met de wetswijziging. Als je je niet laat registreren ontvang je nog drie brieven die je eraan herinneren om je keuze vast te leggen. Doe je dat niet, dan komt bij je naam ‘Geen bezwaar tegen donatie’ te staan”, geeft Marijke aan. “Het is goed dat je van elkaar weet wat de wensen over doneren zijn zodat, op het moment van overlijden, de nabestaanden hiervan al op de hoogte zijn. Daarmee kun je veel narigheid en onduidelijkheid wegnemen. Maak het daarom bespreekbaar aan de keukentafel. En laat in het Donorregister vastleggen wat je wilt. Je kunt je wensen altijd wijzigen.”

Wat doe je als donatiecoördinator?

De donatiecoördinator heeft onder andere als taak om zorgverleners en nabestaanden te informeren over orgaan- en weefseldonatie bij overledenen. Zij zorgen voor een correcte donatieprocedure. Daarnaast werken ze nauw samen met alle Friese ziekenhuizen en verzorgen ze scholing en voorlichting aan zorgprofessionals. Ook registreren en evalueren ze bij alle overledenen of de procedures goed doorlopen zijn zodat de laatste wens van de patiënt leidend is.

Heb jij je keuze al vastgelegd? Ga naar www.mijn.donorregister.nl en vul je keuze in.
Meer informatie over orgaan- en weefseldonatie vind je op www.transplantatiestichting.nl

Verpleegkundigen Marijke van der Molen (links) en Albertha Dijkstra