De bevalling; hoe ga je om met pijn?

Ben je zwanger? Mogelijk denk je al na over de bevalling. Iedere bevalling verloopt anders. Je weet vooraf niet hoeveel pijn je gaat krijgen. En je weet ook niet of en hoe je de pijn kunt dragen. Voor iedereen is het anders. Misschien valt het voor jou mee en misschien valt het tegen. Maar hoe dan ook, het is goed om je alvast te verdiepen in de mogelijkheden voor ontspanning en pijnstilling.

Het klinkt misschien vreemd, maar hoe je achteraf terugkijkt op je bevalling heeft niet te maken met hoeveel pijn je hebt gehad. Uit onderzoek blijkt dat het vooral te maken heeft met de begeleiding die je hebt gekregen. Voel je je gesteund? Ben je betrokken bij de beslissingen? Daarom is het zo belangrijk dat je je goed voorbereidt, zo mogelijk samen met je partner.

Vaker pijnstilling
Tegenwoordig maken meer vrouwen gebruik van pijnbestrijding tijdens de bevalling. “Ruim 1 op de 3 zwangere vrouwen die in het ziekenhuis bevalt kiest tegenwoordig voor een ruggenprik bij de bevalling. 10 jaar geleden was dat nog 1 op de 6,” vertelt gynaecoloog Gerco Jansen. “Tegelijkertijd zien we dat pijnstilling met medicijnen meer en beter beschikbaar is. Er is meer te kiezen en waar je eerder nog naar de operatiekamer moest voor het toegediend krijgen van bepaalde medicatie, hoef je tegenwoordig de verloskamer niet meer uit. Daarbij komt dat pijnbestrijding 24/7 beschikbaar is. Allemaal factoren die zorgen dat meer aanstaande moeders kiezen voor een vorm van pijnstilling.”

Gezinsgericht
Gerco ziet dat binnen de verloskunde zorgverleners steeds klantgerichter worden. “Met onze gezinsgerichte zorg draait het om de wensen van de (aanstaande) ouders. We werken nauw samen met alle zorgaanbieders rondom moeder-, kind- en gezinszorg in de regio Heerenveen. Een mooi resultaat daarvan is de mogelijkheid om lachgas in te zetten. Zwangere vrouwen vragen steeds vaker naar deze vorm van pijnstilling. Daarom kan de eigen verloskundige dit aanbieden binnen Tjongerschans. Wij hebben onze verloskamers hiermee ingericht en de eigen verloskundige dient dit toe.”

Natuurlijke pijnstilling
Zelf kun je ook het nodige doen om de pijn te verminderen. Gerco: ”We noemen dat natuurlijke pijnstilling. Denk aan ademhalings- en ontspanningsoefeningen, massage, een warm bad en niet te vergeten steun van de partner of de verloskundige. Ik raad zwangere vrouwen van harte aan om een cursus te doen, want dat helpt echt. Als dat niet voldoende is, dan zijn er verschillende mogelijkheden voor pijnstilling met medicijnen. Je kiest zelf, maar natuurlijk geven we informatie en advies om je daarbij te helpen. Je kan alvast nadenken over welke keus bij jou past en dat in je geboorteplan schrijven.”

Ruggenprik populair
In de reeks van pijnstilling met medicijnen is de ruggenprik het populairst. “De reden daarvoor is dat de ruggenprik langdurig goede pijnstilling geeft. Als je bevalling nog uren gaat duren, is dat de beste keus. Maar de ruggenprik heeft als nadeel dat het tijd kost voordat de pijnstilling effectief is. Het is dus niet geschikt als de bevalling al in de laatste fase zit. En je hebt een infuus, blaaskatheter en bewakingsapparatuur nodig. Een ruggenprik kun je dag en nacht en ook in het weekend krijgen en wordt door de anesthesioloog op de verloskamers geplaatst.”

Remifentanil
Heb je een goede pijnstilling nodig en is de ruggenprik niet geschikt, dan is remifentanil een optie. Gerco: “Remifentanil is een soort morfine met een korte werking van 3 tot 5 minuten. Je krijgt het via een infuus en je dient jezelf het middel toe met een drukknop. De pomp is begrensd zodat je jezelf geen overdosis kunt geven. Remifentanil wordt al jaren gebruikt bij operaties en sinds 2005 ook bij bevallingen. Het is een kortwerkende sterke pijnstiller die je dus in eigen regie kunt gebruiken en het kan snel gestart worden. Je ademhaling, bloeddruk en zuurstofgehalte in je bloed moet wel bewaakt worden tijdens het gebruik van dit middel.”

Lachgas zorgt voor ontspanning
“Lachgas is een mengsel van stikstofgas en zuurstof dat wordt ingeademd. Het is een goed middel voor de laatste zware loodjes van de bevalling. Je kunt het maximaal 2 uur gebruiken waardoor het juist geschikt is tijdens de laatste centimeters van de ontsluiting. Je krijgt een mondkapje op waarmee je het lachgas inademt. Het haalt de pijn niet volledig weg, maar zorgt wel voor ontspanning. De pijn wordt als minder heftig ervaren en je lichaam kan zich beter ontspannen waardoor de bevalling vaak beter verloopt. Je kunt het vrij snel starten als je besluit dit te gebruiken. Je eigen verloskundige kan dit met je bespreken,” aldus Gerco Jansen.

Meer weten?
Tjongerschans organiseert elke maand een voorlichtingsbijeenkomst. We vertellen jou en je partner over wat je kunt verwachten als je (mogelijk) in het ziekenhuis bevalt. De mogelijkheden van pijnstilling komen aan bod en je kunt de verloskamers bekijken. Hier lees je meer over deze voorlichtingsbijeenkomst en over hoe je je kunt aanmelden. 

Foto: Gerco Jansen is één van de gynaecologen in Tjongerschans