Als plassen moeilijk gaat

Naarmate je als man ouder wordt, kunnen klachten ontstaan bij het plassen. Vervelend, maar niets om je voor te schamen en gelukkig steeds meer aan te doen.

“Plasklachten bij mannen worden vaak veroorzaakt door een vergrote prostaat, al kunnen er ook andere oorzaken zijn, zoals een slechte functie van de bekkenbodem of een blaas welke zijn kracht verloren is, ” vertelt Dirk Rijksen, uroloog in Tjongerschans. “De prostaat ligt om de urinebuis heen, naarmate de prostaat groter wordt, drukt deze de urinebuis dicht waardoor plasklachten kunnen ontstaan.”

Ongerust
Veel mannen zijn ongerust en denken zelf aan prostaatkanker bij deze klachten. Dirk Rijksen: “Ze hebben hun PSA-waarde vaak al laten controleren bij de huisarts. PSA, Prostaat Specifiek Antigeen, is een eiwit dat normaal bij mannen in geringe mate in het bloed aanwezig is. Het wordt gevormd in het klierweefsel van de prostaat, zowel in een gezonde als in een zieke prostaat. Een “zieke” prostaat geeft meer PSA af in het bloed. Dat kan het geval zijn bij een goedaardige prostaatvergroting, prostaatontsteking of bij prostaatkanker. Maar plasklachten wijzen bijna nooit op prostaatkanker. Prostaatkanker ontwikkelt zich meestal langzaam en veroorzaakt geen klachten. Alleen de PSA-waarde zegt niet zo veel. We adviseren dan ook om niet ‘zomaar’ een PSA-test te laten doen en dit alleen te doen als daar goede redenen voor zijn, al is een bezoek aan de huisarts bij plasklachten wel aan te raden. Vaak wijzen deze klachten op goedaardige prostaatvergroting en niet op prostaatkanker. Het is natuurlijk wel van belang dat prostaatkanker wordt uitgesloten, daarom kunnen verschillende onderzoeken nodig zijn. ”

Welke problemen?
Als je het over plasklachten hebt, wat is dat dan precies? “We spreken vaak over opslaggerelateerde plasklachten of klachten die meer te maken hebben met uitplassen. De veelvoorkomende klachten zijn een verminderde straal, het gevoel hebben niet goed leeg te plassen, moeite met het op gang komen van het plassen, vaak kleine beetjes plassen, nadruppelen, aandrangklachten waardoor het moeilijk is de plas op te houden met soms (dreigend) urineverlies of in de nacht vaker plassen dan voorheen.”

Samen beslissen
“Afhankelijk van waar iemand precies last van heeft kijken we samen met de patiënt naar de beste behandeling. Het begint vaak met verschillende onderzoeken, vragenlijsten en het bijhouden van een plasdagboek. Het gesprek is ook belangrijk: waar heeft iemand de meeste hinder, hoe erg zijn de klachten en wat heb je er zelf al aan gedaan of kun je nog doen,” vertelt Dirk Rijksen.

Veel keuze
Is een vergrote prostaat de oorzaak, dan is een scala aan behandelingen mogelijk, maar wat is de beste? Collega uroloog Chantal Nunnink legt uit: “Dat is heel erg verschillend per patiënt. Vaak beginnen we met medicijnen, daarvan is de impact het minst groot en het kan in veel gevallen al erg helpen. Alleen niet iedereen wil medicijnen en het is ook niet altijd dé oplossing.”

“De laatste jaren zijn de mogelijkheden voor een operatieve behandeling erg uitgebreid. In Tjongerschans passen we verschillende technieken toe, waarbij goed wordt gekeken welke techniek het beste past bij de patiënt. We beginnen altijd eerst met een echografie (echo) van de prostaat om vervolgens de keuze samen te bepalen.”

TURP
Dirk Rijksen vult aan: “De transurethrale prostaatresectie, oftewel TURP-techniek wordt al langere tijd toegepast. Hierbij schrapen we via de plasbuis stukjes prostaatweefsel weg. Dit gebeurt met een instrument waarmee we de prostaat bekijken en tegelijkertijd het weefsel als het ware afschrapen. Het prostaatweefsel wordt elektrisch stukje voor stukje weggesneden en alleen het weefsel dat de plasbuis dichtdrukt wordt weggehaald.”

Laser
Chantal Nunnink: “Met lasertechniek is inmiddels ook veel mogelijk. Bij de zogenaamde Green Light Laser wordt prostaatweefsel operatief verdampt. Het grote voordeel van de Green Light Laser is dat de operatie minder belastend is, de risico’s op onder andere nabloeden kleiner zijn en de opname korter is dan bij de klassieke (TURP) behandeling.”

Nieuw in Tjongerschans
“Dan zijn er nog twee manieren die we binnenkort in Tjongerschans gaan toepassen: de HoLEP en de UroLift. Beide worden nog maar in enkele ziekenhuizen in Nederland aangeboden. Bij HoLEP wordt prostaatweefsel met behulp van laser via een kijker door de plasbuis uitgepeld. Vooral bij een relatief grote prostaat is deze manier effectief én de patiënt is sneller weer op de been. Is de prostaat nog relatief klein dan kan een behandeling met UroLift uitkomst bieden. Er worden dan “clips” in de prostaat geplaatst die het prostaatweefsel als het ware aan de kant trekken waardoor de plasbuis ruimer wordt. Het is dan niet nodig om weefsel weg te snijden of weg te laseren. De behandeling wordt poliklinisch met lokale verdoving of soms met sedatie (een roesje) uitgevoerd. Patiënten gaan dezelfde dag en in de meeste gevallen zonder katheter nog naar huis en herstellen snel. In de noordelijke provincies is Tjongerschans het eerste ziekenhuis die de UroLift methode gaat aanbieden,” aldus Dirk Rijksen.

Zoektocht
“Er is veel mogelijk om iets aan problemen bij het plassen te doen, ook in een relatief klein ziekenhuis als Tjongerschans. Problemen accepteren hoeft dan ook zeker niet. Wanneer nodig werken we samen met andere ziekenhuizen. Samen met de patiënt kijken we wat het beste is. Soms is er snel resultaat, maar soms duurt de zoektocht naar de beste behandeling wat langer.”